Giang mai ở nam giới là một trong những bệnh lây truyền qua đường tình dục nguy hiểm nhất, có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Bệnh tiến triển âm thầm qua nhiều giai đoạn, với các triệu chứng dễ bị nhầm lẫn với những bệnh da liễu hoặc viêm nhiễm thông thường, khiến không ít nam giới chủ quan và bỏ qua thời điểm vàng để điều trị. Trong bài viết này, cùng Bác sĩ Hải tìm hiểu giang mai ở nam giới là gì, các giai đoạn phát triển của bệnh, triệu chứng cần nhận biết, cũng như cách điều trị và phòng ngừa hiệu quả để hạn chế tối đa biến chứng nguy hiểm.
Giang mai là gì?
Giang mai là một bệnh xã hội do xoắn khuẩn Treponema pallidum gây ra, có khả năng lây nhiễm cao qua đường quan hệ tình dục không an toàn, qua máu hoặc từ mẹ sang con trong quá trình mang thai. Đây là một trong những bệnh nguy hiểm, có thể dẫn đến các biến chứng nặng nề nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời.
Ngoài ra, bệnh còn là nguyên nhân chính gây ra các tổn thương toàn thân, ảnh hưởng đến các cơ quan nội tạng và hệ thần kinh trung ương. Có thể nói, giang mai không chỉ đơn thuần là một bệnh lây truyền qua đường tình dục mà còn là bệnh nguy hiểm mang tính toàn thân, đe dọa trực tiếp đến tính mạng và chất lượng cuộc sống của người bệnh.
Trong thực tế, nhiều nam giới chưa thực sự nắm rõ về giang mai, dẫn đến việc chủ quan hoặc điều trị không đúng cách, gây ra những hậu quả đáng tiếc. Do đó, việc tìm hiểu cặn kẽ về bệnh là điều cần thiết để bảo vệ sức khỏe của chính bản thân cũng như người xung quanh.
Bệnh lây truyền qua đường tình dục do xoắn khuẩn Treponema pallidum
Xoắn khuẩn Treponema pallidum là tác nhân chính gây nên bệnh giang mai, có cấu trúc dạng xoắn, kích thước siêu nhỏ, rất dễ xâm nhập vào cơ thể qua các tổn thương nhỏ trên da hoặc niêm mạc. Người bệnh khi tiếp xúc trực tiếp với cơ thể hoặc dịch tiết của người mang mầm bệnh sẽ có nguy cơ mắc bệnh rất cao.
Thời kỳ ủ bệnh của giang mai khá ngắn, chỉ từ 10 đến 90 ngày sau khi tiếp xúc, các triệu chứng ban đầu có thể xuất hiện và dễ nhầm lẫn với các bệnh da liễu khác. Chính vì vậy, việc phát hiện sớm và xét nghiệm định kỳ là điều cần thiết để phòng tránh biến chứng lâu dài.
Ngoài ra, xoắn khuẩn này còn có khả năng thích nghi và tồn tại trong cơ thể trong thời gian dài, thậm chí có thể nằm im trong các tổn thương của cơ thể mà bệnh nhân không nhận biết. Khi bệnh tiến triển sang các giai đoạn nặng, các tổn thương sẽ lan rộng, ảnh hưởng đến toàn bộ các hệ cơ quan trong cơ thể.
Có thể lây qua máu hoặc từ mẹ sang con
Ngoài việc lây qua đường tình dục, giang mai còn có thể lây nhiễm qua tiếp xúc với máu hoặc các vật dụng nhiễm mầm bệnh như kim tiêm, dao cạo và các dụng cụ cá nhân chưa được tiệt trùng. Đây là lý do tại sao nguy cơ lây nhiễm không chỉ dừng lại ở nhóm người quan hệ tình dục không an toàn mà còn mở rộng đến những người sử dụng chung kim tiêm hoặc có tiếp xúc với máu của người bệnh.
Bên cạnh đó, giang mai còn di truyền qua đường mẹ – con trong quá trình mang thai. Nếu người mẹ mắc bệnh giai đoạn cuối hoặc không điều trị đúng cách, bệnh có thể truyền sang thai nhi dẫn đến giang mai bẩm sinh, gây nguy hiểm đến tính mạng hoặc gây ra các dị tật nặng nề cho trẻ sơ sinh.
Xem thêm: Bệnh lậu ở nam giới: Dấu hiệu nhận biết, biến chứng và điều trị đúng cách
Các giai đoạn của bệnh giang mai
Giang mai có tiến trình phát triển qua nhiều giai đoạn rõ rệt, mỗi giai đoạn sẽ có triệu chứng đặc trưng riêng biệt. Việc nhận biết các biểu hiện này giúp người bệnh chủ động hơn trong việc thăm khám và điều trị kịp thời. Bệnh có thể kéo dài từ vài tháng đến nhiều năm, nếu không được điều trị đúng cách sẽ gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng.
Các giai đoạn của bệnh giang mai gồm ba giai đoạn chính: giai đoạn 1, giai đoạn 2 và giai đoạn 3. Mỗi giai đoạn mang đặc điểm và nguy cơ riêng biệt, vì vậy người bệnh cần nắm rõ để dễ dàng phát hiện và kiểm soát bệnh từ sớm.
Trong các giai đoạn của bệnh, quá trình biến đổi của xoắn khuẩn Treponema pallidum sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến các tổ chức của cơ thể, gây ra các tổn thương da, niêm mạc, nội tạng và hệ thần kinh trung ương. Thời gian trung bình mỗi giai đoạn kéo dài khoảng 1 đến vài năm, nhưng nếu không chữa trị đúng cách, bệnh có thể chuyển sang giai đoạn tiềm ẩn hoặc gây ra các biến chứng nặng nề.
Giai đoạn 1: xuất hiện săng giang mai (vết loét không đau)
Giai đoạn đầu của bệnh giang mai bắt đầu khi xoắn khuẩn xâm nhập và gây ra các tổn thương ban đầu tại điểm tiếp xúc. Biểu hiện đặc trưng rõ rệt nhất là sự xuất hiện của săng giang mai – những vết loét không đau, tròn, mềm, có rìa rõ và không gây ngứa.
Thường thì các săng này xuất hiện sau khoảng 3 đến 6 tuần kể từ khi bị nhiễm trùng, tại các điểm quan hệ như dương vật, hậu môn hoặc quanh miệng. Chính đặc điểm không đau, không ngứa của săng thường khiến người bệnh bỏ qua hoặc không nhận biết rõ tình trạng của mình, dẫn đến chậm trễ trong xét nghiệm và điều trị.
Thời gian tồn tại của các săng này khoảng từ 1 đến 5 tuần, sau đó tự biến mất mà không cần điều trị. Tuy nhiên, xoắn khuẩn vẫn còn tiềm tàng trong cơ thể và tiếp tục phát triển qua các giai đoạn khác nếu không được xử lý kịp thời. Điều quan trọng là phát hiện các vết loét này ngay từ khi mới xuất hiện để tránh các biến chứng về sau.
Xem thêm: Dương vật bị đau khi quan hệ – Cảnh báo vấn đề sức khỏe sinh dục nam
Giai đoạn 2: phát ban, rụng tóc, sốt, đau cơ
Sau khi săng giang mai biến mất, bệnh có thể bước vào giai đoạn thứ hai với các triệu chứng toàn thân rõ rệt hơn. Thời gian bắt đầu từ khoảng 6 tuần đến 6 tháng sau giai đoạn đầu, tổn thương các cơ quan như da, niêm mạc bắt đầu xuất hiện.
Biểu hiện đặc trưng của giai đoạn này là các phát ban đỏ trên toàn thân, thường mọc nhiều và phân bố đối xứng, đặc biệt ở lòng bàn tay và lòng bàn chân. Ngoài ra, người bệnh còn gặp các triệu chứng kèm theo như rụng tóc từng vùng, sốt nhẹ, mệt mỏi, đau cơ, đau họng, và sưng hạch lympho.
Thực tế, giai đoạn này là giai đoạn dễ lây nhiễm nhất vì các tổn thương ngoài da rất dễ bị nhiễm khuẩn, đồng thời chúng còn phát tán qua môi trường và dịch tiết. Nếu không chữa trị kịp thời, các triệu chứng có thể kéo dài vài tháng rồi tự biến mất, khiến bệnh tiến sâu vào giai đoạn tiềm ẩn mà không rõ nhận biết.
Ngoài ra, giai đoạn này còn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến các cơ quan nội tạng, đặc biệt là hệ thần kinh và tim mạch, qua đó làm tăng nguy cơ biến chứng về sau. Chính vì vậy, việc phát hiện giai đoạn này rất quan trọng để can thiệp đúng hướng, hạn chế tối đa các tổn thương lâu dài.
Giai đoạn 3: tổn thương tim, thần kinh, não (rất nguy hiểm)
Đây là giai đoạn cuối cùng trong quá trình phát triển của bệnh giang mai, thường xuất hiện khi bệnh đã không được điều trị dứt điểm trong các giai đoạn trước. Các tổn thương xảy ra toàn diện, ảnh hưởng trầm trọng đến các cơ quan chủ chốt như tim, thần kinh và não.
Trong giai đoạn này, các biểu hiện lâm sàng rất đa dạng, từ những tổn thương trên da đến các biến chứng nội tạng như suy tim, rối loạn thần kinh, mất trí nhớ, rối loạn tâm thần hoặc thậm chí là đột quỵ. Ngoài ra, bệnh còn gây ra các vấn đề về mắt, hệ xương khớp và các biểu hiện rối loạn về vận động.
Giai đoạn tổn thương nội tạng là thời điểm rất nguy hiểm, có thể gây ra tử vong hoặc tàn phế nếu không được phát hiện và điều trị đúng cách. Đặc biệt, các tổn thương về thần kinh có thể để lại di chứng vĩnh viễn, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh và gia đình họ.
Chính vì vậy, việc phát hiện giai đoạn này yêu cầu thăm khám thường xuyên, đặc biệt là đối với những người có tiền sử tiếp xúc với nguồn bệnh hoặc có các triệu chứng bất thường kéo dài
Xem thêm: Nổi mụn ở dương vật: Cảnh báo bệnh gì? Khi nào nguy hiểm và cần đi khám gấp
Triệu chứng ở nam giới
Triệu chứng của giang mai ở nam giới thường rõ ràng hơn so với nữ giới do đặc thù sinh học của cơ thể. Tùy thuộc vào từng giai đoạn của bệnh, các biểu hiện cũng sẽ khác nhau, từ các vết loét không đau, sưng hạch cho tới các tổn thương nội tạng nguy hiểm.
Các biểu hiện thường gặp của bệnh giang mai ở nam giới bao gồm tổn thương tại bộ phận sinh dục, các vùng gần đó, cùng các triệu chứng toàn thân như mệt mỏi, sốt nhẹ hoặc sưng hạch. Đặc biệt, nhận biết sớm các triệu chứng này còn giúp giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm sang bạn tình và các cộng đồng xung quanh.
Loét ở dương vật, bẹn hoặc quanh hậu môn
Triệu chứng đầu tiên và đặc trưng nhất của giang mai ở nam giới là các vết loét nhỏ, tròn, không đau tại dương vật, bẹn hoặc quanh hậu môn. Chúng thường xuất hiện khoảng 3 đến 6 tuần sau khi tiếp xúc với nguồn bệnh, ít gây cảm giác khó chịu nhưng có khả năng lây truyền cao.
Vết loét này có đặc điểm là không gây đau đớn, không gây ngứa, nên nhiều người dễ bỏ qua hoặc không để ý. Tuy nhiên, nếu không phát hiện và điều trị sớm, các xoắn khuẩn sẽ tiếp tục phát triển và gây ra các tổn thương khác trong cơ thể, đe dọa sức khỏe lâu dài.
Ngoài ra, trong một số trường hợp, loét còn xuất hiện ở các vị trí khác như miệng, cổ họng, hoặc quanh hậu môn, đặc biệt khi bệnh lây qua đường miệng hoặc quan hệ qua hậu môn.
Sưng hạch, mệt mỏi, sốt nhẹ
Trong giai đoạn toàn thân của bệnh giang mai, nam giới có thể gặp các triệu chứng như sưng hạch vùng bẹn, cổ hoặc dưới hàm, kèm theo cảm giác mệt mỏi, sốt nhẹ hoặc đau cơ nhẹ. Những biểu hiện này thường xuất hiện muộn hơn sau khi các vết loét bắt đầu xuất hiện và có thể kéo dài vài tuần.
Các hạch sưng này thường mềm, không gây đau, di động dễ dàng và không quá lớn. Đây chính là phản ứng của hệ miễn dịch nhằm chống lại xoắn khuẩn, nhưng đồng thời phản ánh mức độ lan rộng của bệnh trong cơ thể. Cần lưu ý rằng, các triệu chứng toàn thân này dễ nhầm lẫn với bệnh cảm cúm hoặc các bệnh viêm nhiễm khác.
Xem thêm: Dương vật bị ngứa là dấu hiệu bệnh gì? Nguyên nhân, cách nhận biết và điều trị đúng cách
Phương pháp điều trị giang mai
Điều trị giang mai hiện nay chủ yếu dựa trên liệu pháp dùng thuốc kháng sinh, có khả năng tiêu diệt xoắn khuẩn và giúp phục hồi các tổn thương nếu phát hiện sớm. Việc áp dụng đúng phác đồ sẽ giúp kiểm soát bệnh hiệu quả, giảm thiểu các biến chứng nguy hiểm và phòng ngừa lây nhiễm cho cộng đồng.
Dưới đây là các phương pháp điều trị chính và những lưu ý người bệnh cần biết.
Tiêm penicillin G theo phác đồ
Thuốc kháng sinh penicillin G đã được chứng minh là phương pháp điều trị hiệu quả nhất cho giang mai, đặc biệt trong giai đoạn đầu và giai đoạn muộn của bệnh. Penicillin có khả năng tiêu diệt xoắn khuẩn nhanh chóng, giúp bệnh nhanh chóng thuyên giảm và ngăn chặn các biến chứng nguy hiểm.
Thông thường, liệu trình tiêm penicillin G sẽ được bác sĩ chỉ định dựa trên mức độ và giai đoạn của bệnh. Đối với các trường hợp mới mắc, tiêm một liều duy nhất hoặc theo từng đợt ngắn có thể đủ để chữa trị. Đối với bệnh trong giai đoạn nặng hoặc giai đoạn tiềm ẩn, cần tiêm nhiều đợt hơn để đảm bảo loại bỏ hoàn toàn mầm bệnh ra khỏi cơ thể.
Quá trình tiêm cần được thực hiện tại các cơ sở y tế uy tín với kỹ thuật đúng quy trình, tránh các tác dụng phụ không mong muốn. Người bệnh cần nói rõ các dị ứng hoặc các vấn đề về sức khỏe khác để bác sĩ điều chỉnh phác đồ phù hợp, đảm bảo an toàn tuyệt đối.
Theo dõi định kỳ, tránh quan hệ trong thời gian điều trị
Trong quá trình điều trị giang mai, việc theo dõi định kỳ là vô cùng quan trọng nhằm kiểm tra độ hiệu quả của thuốc, phát hiện các dấu hiệu tái phát hoặc các biến chứng xảy ra. Thường xuyên xét nghiệm máu hoặc các xét nghiệm hình ảnh sẽ giúp các bác sĩ theo dõi tiến trình hồi phục của bệnh nhân.
Ngoài ra, trong thời gian điều trị, người bệnh cần tuyệt đối tránh quan hệ tình dục để giảm nguy cơ lây nhiễm sang bạn tình. Đây cũng là thời điểm cần cách ly xã hội để bảo vệ chính bản thân và cộng đồng, hạn chế khả năng tái phát hoặc lây lan mầm bệnh.
Xem thêm: Phục hồi sinh sản sau stress mạn tính: Làm sao để “bật lại” trục hormone HPG
Cách phòng ngừa giang mai
Phòng tránh bệnh giang mai không chỉ đơn thuần là giữ gìn vệ sinh cá nhân, mà còn bao gồm các biện pháp quan trọng giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh hiệu quả. Việc chủ động phòng ngừa từ sớm sẽ hạn chế tối đa khả năng phát tán bệnh trong cộng đồng, góp phần bảo vệ sức khỏe cho chính mình và người thân.
Trong đó, quan hệ tình dục an toàn, kiểm tra xét nghiệm STD định kỳ, không dùng chung kim tiêm hay vật dụng cá nhân có mầm bệnh là những biện pháp quan trọng nhất. Ngoài ra, nâng cao nhận thức cộng đồng về bệnh giang mai cũng giúp giảm thiểu các nguy cơ có thể gặp phải.
Dưới đây là các biện pháp cụ thể để phòng ngừa giang mai hiệu quả nhất.
Quan hệ an toàn, kiểm tra STDs định kỳ
Thực hành quan hệ tình dục an toàn là cách phòng tránh giang mai và các bệnh xã hội khác tốt nhất. Sử dụng bao cao su mỗi khi quan hệ sẽ giúp hạn chế các tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, giảm thiểu khả năng lây nhiễm qua đường âm đạo, hậu môn hoặc miệng.
Hơn nữa, kiểm tra xét nghiệm các bệnh xã hội như giang mai, lậu, HIV định kỳ giúp phát hiện sớm các nguy cơ tiềm ẩn. Đặc biệt đối với những người có đời sống tình dục phức tạp hoặc nhiều bạn tình, việc xét nghiệm một cách chủ động sẽ giúp phát hiện và điều trị kịp thời, tránh gây ảnh hưởng đến sức khỏe bản thân và cộng đồng.
Chúng ta cũng cần nâng cao ý thức trách nhiệm trong quan hệ, không chần chừ hoặc giấu giếm các triệu chứng bất thường để cùng chung tay phòng chống bệnh hiệu quả hơn.
Không dùng chung kim tiêm hoặc vật dụng cá nhân
Kim tiêm, dao cạo, bàn chải đánh răng hoặc đồ dùng cá nhân đều có thể là nguồn lây nhiễm giang mai nếu nhiễm xoắn khuẩn. Chính vì vậy, tuyệt đối không dùng chung vật dụng cá nhân và đảm bảo vệ sinh sạch sẽ các dụng cụ này trước và sau khi dùng.
Trong các cộng đồng có tỉ lệ dị ứng cao hoặc nhóm người sử dụng ma túy, việc kiểm soát nguồn gây bệnh càng cần được đẩy mạnh. Thường xuyên sử dụng dụng cụ riêng của mình, tránh tiếp xúc với các vật dụng của người khác sẽ giúp hạn chế tối đa nguy cơ nhiễm bệnh.
Đồng thời, cần giáo dục cộng đồng về ý nghĩa của việc giữ vệ sinh dụng cụ cá nhân, nâng cao ý thức tự bảo vệ bản thân để chung tay xây dựng cộng đồng khỏe mạnh, không mắc các bệnh xã hội nguy hiểm.
Tham gia: “Sống Khỏe Trẻ Lâu cùng Bác sĩ Hải”: Cộng đồng lan tỏa giá trị sống khỏe và sẻ chia
Qua những chia sẻ trên, Bác sĩ Hải hy vọng bạn đã hiểu rõ hơn về giang mai ở nam giới – một căn bệnh nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát và điều trị dứt điểm nếu được phát hiện sớm và tuân thủ phác đồ của bác sĩ chuyên khoa. Hãy chủ động kiểm tra sức khỏe định kỳ, duy trì lối sống tình dục an toàn và thẳng thắn trao đổi với bác sĩ khi có dấu hiệu bất thường, để bảo vệ sức khỏe sinh sản và chất lượng cuộc sống của chính mình.
